Κουσκουβέλης Ι. Ηλίας, Αποτροπή και πυρηνική στρατηγική. Θεωρία διεθνών σχέσεων στον Ψυχρό πόλεμο

Κουσκουβέλης Ι. Ηλίας, Αποτροπή και πυρηνική στρατηγική. Θεωρία διεθνών σχέσεων στον Ψυχρό πόλεμοΚωδικός Βιβλίου στον Εύδοξο: 1355
ISBN: 960-7803-14-0
Σχήμα: 14×21
Τιμή: 18,00 €
Σελίδες: 256

Σελίδα facebook

Περιγραφή:

Tο βιβλίο φιλοδοξεί να εισαγάγει τον αναγνώστη στην έννοια και τη θεωρία της αποτροπής και γενικότερα στη στρατηγική σκέψη. Tούτο επιχειρείται µε την εξέταση µιας συγκεκριµένης έκφανσης της αποτροπής, αυτής που δηµιουργήθηκε αρχικά µέσω του ανταγωνισµού και εν συνεχεία µέσω της ισορροπίας των στρατηγικών συστηµάτων µεταξύ των δύο υπερδυνάµεων, των HΠA και της EΣΣΔ, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέµου. Tο βιβλίο προσφέρει µεγάλο αριθµό πληροφοριών για τον Ψυχρό Πόλεµο, εξετάζει τη στρατηγική σκέψη των HΠA και της EΣΣΔ, µελετά τη φιλοσοφία ή τη θεωρία της αποτροπής γενικότερα και, τέλος, εµµέσως φιλοδοξεί να ανοίξει τη συζήτηση για τη σχέση αντα-γωνισµού και αποτροπής µεταξύ Eλλάδας και Tουρκίας, τόσο στη συµβατική όσο και στην πυρηνική της διάσταση. Tρεις διαπι-στώσεις προκύπτουν από τη µελέτη. Πρώτον, τα οιαδήποτε στρατιωτικά δόγµατα πρέπει να στηρίζονται σε πραγµατική βάση ισχύος. Δεύτερον, οι αποτελεσµατικές συµφωνίες (ελέγχου των εξοπλισµών) στηρίζονται σε πραγµατικές ισορροπίες ισχύος. Tέλος, είναι δυνατόν, τουλάχιστον προσωρινά, ακόµη και ο ασθενέστερος να αποτρέπει αποτελεσµατικά τον ισχυρότερο.

Περιεχόμενα:

ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Η ΕΛΕΓΕΙΑ Ή Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

  • Ανάγκη µελέτης της αποτροπής και της πυρηνικής στρατηγικής
    • Η µελέτη των στρατηγικών θεµάτων
    • Η βιβλιογραφία
    • Λόγος (ratio)
  • Στόχοι της µελέτης
  • Πλάνο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

  • Θεώρηση
  • Ορισµοί και µεθοδολογία
  • Μεθοδολογικά προβλήµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΑ ΟΠΛΑ

  • Πυρηνικά όπλα
    • Γενικά τεχνικά στοιχεία
    • ΗΠΑ και πυρηνικά
    • ΕΣΣΔ και πυρηνικά
  • Πυρηνικές δοκιµές
  • Επιθετικοί βαλιστικοί πύραυλοι
  • Αντιβαλιστικοί / αµυντικοί πύραυλοι
  • Στρατιωτικοί δορυφόροι
  • Αντιδορυφορικά όπλα
  • Διαστηµικά όπλα υψηλής ενέργειας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΑΣΕΩΝ

  • Αεροπορική ισχύς
    • ΗΠΑ
    • Σοβιετική Ένωση
  • Γεωστρατηγικοί συσχετισµοί
    • ΗΠΑ
    • Σοβιετική Ένωση
  • Το πρώτο αμερικανικό στρατηγικό δόγμα
  • «Πυρηνική» διπλωµατία
    • ΗΠΑ
    • Σοβιετική Ένωση
  • Προσπάθειες της ΕΣΣΔ για την εξισορρόπηση
  • Αµερικανική υπεροχή και το δόγµα των µαζικών αντιποίνων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΔΙΗΠΕΙΡΩΤΙΚΩΝ ΠΥΡΑΥΛΩΝ Ή ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΧΥΟΣ

  • ΕΣΣΔ και διηπειρωτικοί βαλιστικοί πύραυλοι
    • Οι σοβιετικές προσπάθειες
    • Η ιδέα του διηπειρωτικού πυραύλου
    • Επιχειρησιακά πλεονεκτήµατα των πυραύλων
  • Η στρατιωτική κατάκτηση του διαστήµατος
  • Ισορροπία και πυρηνική αποτροπή
    • Επιθετικοί πύραυλοι
    • ΗΠΑ
    • Σοβιετική Ένωση
    • Εκτίµηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΥΡΑΥΛΩΝ

  • Σοβιετικές επιτυχίες: προπαγάνδα και διπλωµατία
    • ΕΣΣΔ
    • ΗΠΑ
  • Ο αντίκτυπος της σοβιετικής κατάκτησης του διαστήµατος
    • Η βιβλιογραφία
    • Η διεθνής κοινή γνώµη
    • Οι αντιδράσεις στις ΗΠΑ
      • Η αντίδραση
      • Το «χάσµα των πυραύλων» και οι εκλογές του 1960

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. «ΒΕΒΑΙΗ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ»: ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΚΑΙ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

  • Από τα «µαζικά αντίποινα» στην «ευέλικτη ανταπόδοση»: πυρηνική στρατηγική «αντιδυνάµεων» (ΗΠΑ)
  • «Ευέλικτη ανταπόδοση»: πυρηνική στρατηγική «βέβαιης καταστροφής»
  • «Ευέλικτη ανταπόδοση»: πυρηνική στρατηγική «βέβαιης καταστροφής»: ισότητα
  • Πυρηνική στρατηγική της Σοβιετικής Ένωσης
  • «Βέβαιη καταστροφή»: «επάρκεια»
    • Επιθετικά συστήµατα
    • Αµυντικά συστήµατα
  • «Βέβαιη καταστροφή»: «αντισταθµιστική στρατηγική» / «ουσιαστική ισοτιµία»
  • «Βέβαιη καταστροφή»: η στρατηγική της επικράτησης («prevailing»)
  • 1979-87: «Βέβαιη καταστροφή»: ισορροπία πυρηνικών δυνάµεων µέσου βεληνεκούς

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

  • Πρώτοι δορυφόροι: οι στρατιωτικοί δορυφόροι πληροφόρησης
    • ΗΠΑ
    • ΕΣΣΔ
    • Δορυφόροι και πυραυλική τεχνολογία
  • Δορυφόροι πληροφόρησης και «το χάσµα των πυραύλων» («missile gap»)
  • Δορυφόροι πληροφόρησης και αµερικανική πυρηνική στρατηγική
  • Δορυφόροι πληροφόρησης, συστήµατα στρατηγικών όπλων και διεθνής σταθερότητα
    • Δορυφόροι φωτογραφικής αναγνώρισης
    • Δορυφόροι ηλεκτρονικής παρακολούθησης
    • Δορυφόροι επικονωνίας
    • Δορυφόροι έγκαιρης προειδοποίησης
    • Δορυφόροι ανίχνευσης πυρηνικών εκρήξεων
    • Δορυφόροι γεωδαισίας και δορυφόροι ωκεανογραφίας
    • Δορυφόροι πλοήγησης
    • Μετεωρολογικοί δορυφόροι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΩΝ

  • Έλεγχος των εξοπλισµών: έννοια
  • Ηνωµένες Πολιτείες
  • Σοβιετική Ένωση: λήψη µερικών µέτρων για τον αφοπλισµό
  • Στρατηγικά συµφέροντα και απαγόρευση πυρηνικών δοκιµών
  • Στρατηγικά συµφέροντα και πυρηνικά όπλα στο διάστηµα
  • Στρατηγικά συµφέροντα και αποστρατιωτικοποίηση της σελήνης και των άλλων ουράνιων σωµάτων
  • Στρατηγικά συµφέροντα και κατάργηση ορισµένων επιθετικών πυραύλων
    • Συστήµατα βοµβαρδισµού µερικής τροχιάς
    • Βαλιστικοί πύραυλοι µεσαίου βεληνεκούς
  • Στρατηγικά συµφέροντα και αντιπυραυλικά συστήµατα
    • Ηνωµένες Πολιτείες
    • Σοβιετική Ένωση

Κριτικές:

Στο βιβλίο του Ηλία Κουσκουβέλη Αποτροπή και πυρηνική στρατηγική. Θεωρία διεθνών σχέσεων στον ψυχρό πόλεµο, θα βρει κανείς σηµαντικό αριθµό πληροφοριών για την περίοδο αυτή που προετοίµασε την είσοδο του διεθνούς συστήµατος στο σηµερινό παγκοσµιοποιηµένο περιβάλλον. Η ψυχροπολεµική περίοδος διαιρείται στο παραπάνω βιβλίο σε υποπεριόδους, όχι χρονολογικά, αλλά όπως κάνουν πάντα οι θεωρητικοί συγγραφείς: µε βάση το δεσπόζον χαρακτηριστικό, που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα οπλικό σύστηµα. Έτσι, στην εποχή αυτή, που είναι ταυτόχρονα και πυρηνική εποχή, το βιβλίο επισηµαίνει την περιόδο των βοµβαρδιστικών, την περίοδο των πυραύλων αλλά και την περίοδο των δορυφόρων οργανώνοντας και αναλύοντας παράλληλα τη λογική ανταγωνισµού των εξοπλισµών µεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ.

Αναφορικά µε τις αµυντικές εξελίξεις σε περιφερειακό για την Ελλάδα επίπεδο, το βιβλίο του Ηλία Κουσκουβέλη φιλοδοξεί ν’ ανοίξει και πάλι τη συζήτηση για τη σχέση ανταγωνισµού και αποτροπής µεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας τόσο στη συµβατική όσο και στην πυρηνική της διάσταση. Μας εισάγει λοιπόν στο ενδεχόµενο πυρηνικοποίησης του γεωπολιτικού µας χώρου δίνοντας έµφαση σε τρεις διαπιστώσεις. Πρώτον, ότι τα οποιαδήποτε αµυντικά δόγµατα πρέπει να στηρίζονται σε µια πραγµατική βάση ισχύος. Δεύτερον, ότι οι αποτελεσµατικές συµφωνίες (ελέγχου των εξοπλισµών) στηρίζονται σε πραγµατικές ισορροπίες ισχύος. Τρίτον, ότι είναι δυνατό, τουλάχιστον προσωρινά, ακόµη και ο ασθενέστερος να αποτρέπει αποτελεσµατικά τον ισχυρότερο. Το βιβλίο δίνει επίσης βαρύτητα στην πολιτική χρήση των πυραυλικών όπλων, η οποία και γενικότερα καταγράφηκε ως «διπλωµατία των πυραύλων».

Η εποχή της πληροφορίας, που επίσης περιγράφεται στο αναφερόµενο βιβλίο, επιδιώκει αρχικά ν’ αποδείξει ότι το διάστηµα κατακτήθηκε από στρατιωτικά µέσα και για στρατιωτικούς λόγους. Ο στρατιωτικοί δορυφόροι ήταν δορυφόροι που πρόσφεραν πληροφορίες και συνέβαλαν στο να αποτιµήσουν οι δύο πλευρές τον µεταξύ τους συσχετισµό ισχύος, να οικοδοµήσουν την πυρηνική τους στρατηγική και να αναπτύξουν συστήµατα στρατηγικών όπλων. Το εν λόγω βιβλίο στη συνέχεια αναλύει εύστοχα τη σταθεροποιητική και αποσταθεροποιητική λειτουργία των διαφόρων κατηγοριών δορυφόρων (φωτογραφικοί, ηλεκτρονικοί, παρακολούθησης, επικοινωνίας, έγκαιρης προειδοποίησης, ανίχνευσης πυρηνικών εκρήξεων, γεωδαισίας και ωκεανογραφίας, πλοήγησης και µετεωρολογίας). Η παρουσίαση αυτή επεξηγεί το ρόλο των δορυφόρων στη δροµολόγηση της πολτικής ελέγχου των εξοπλισµών, αλλά και στη διεξοδική ανάλυση του πλαισίου στρατηγικών συµφερόντων, µεταξύ των πρωταγωνιστών του διεθνούς συστήµατος κατά τη συγκεκριµένη ψυχροπολεµική περίοδο.

Εφηµερίδα Κυριακάτικη Μακεδονία

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: