Ευρωατλαντικές σχέσεις

Ευρωατλαντικές σχέσεις

43.EVROATLANTIKESΟι Ευρωατλαντικές σχέσεις (ή Διατλαντικές σχέσεις όπως συχνά λέγονται) αποτέλεσαν τον άξονα της ευρωπαϊκής και αμερικανικής πολιτικής μετά το 1945. Εν πολλοίς ήταν και ο κεντρικός άξονας της διεθνούς πολιτικής της Ψυχροπολεμικής εποχής στον βαθμό και στην έκταση που ο κύριος στόχος του δυτικού συνασπισμού ήταν η αποτροπή της Σοβιετικής Ένωσης στην κεντρική και νότια Ευρώπη. Το ζήτημα αυτό εξετάστηκε σε πολλά βιβλία των εκδόσεών μας. Το βιβλίο Ευρωατλαντικές σχέσεις (για τη σελίδα του βιβλίου στο facebook πατήστε εδώ) των καθηγητών Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου και Παναγιώτη Ήφαιστου αποτελεί σημείο αναφοράς στην ελληνική βιβλιογραφία και χρησιμοποιείται ευρέως ως διδακτικό σε πολλά ελληνικά πανεπιστήμια. Στο κείμενο αυτό γίνεται τόσο αναφορά τα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά δεδομένα και την αμερικανική εξωτερική πολιτική όσο και στην μετεξέλιξη των θεσμών, των σχέσεων και των τάσεων κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και στην μεταψυχροπολεμική εποχή. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύονται, ακριβώς, οι τάσεις και εντάσεις ιδιαίτερα ενόψει αφενός της μετεξέλιξης της Ατλαντικής Συμμαχίας και των σχέσεων Ευρώπης – ΗΠΑ και αφετέρου την μετατόπιση του κέντρου βάρους της αμερικανικής στρατηγικής. Στο άρθρο που ακολουθεί ο Craig Kennedy με ευστοχία συνοψίζει τις τάσεις και εντάσεις στον δυτικό συνασπισμό ενόψει της κρίσης της Ουκρανίας. Το θέμα αυτό αφορά πολλούς τίτλους που κυκλοφορήσαμε και θα συνεχίσουμε να το παρακολουθούμε αναρτώντας εκλεκτικά αξιόλογες αναλύσεις ή αναλύσεις που καταμαρτυρούν διαμορφωτικούς παράγοντες και κριτήρια.

Περιεχόμενα του βιβλίου Ευρωατλαντικές σχέσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΑΤΛΑΝΤΙΚΟΥ ΒΑΘΡΟΥ ΙΣΧΥΟΣ ΣΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

  • Εισαγωγή
  • Απαρχές του ευρωατλαντικού χώρου και αµερικανική πολιτική σψέψη
  • Η διστακτική και αδέξια είσοδος των ΗΠΑ στη διεθνή πολιτική προς τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα
  • Η γεωπολιτική θεώρηση των ευρωατλαντικών σχέσεων πριν και µετά τον Δεύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο και τα βασικά στρατηγικά και θεσµικά χαρακτηριστικά
  • Τα αίτια και ο καταλυτικός ρόλος της Μεγάλης Βρετανίας στην οικοδόµηση του ευρωατλαντικού βάθρου ισύος
  • Θεµελιώδη θεσµικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά του ευρωατλαντικού χώρου στο µεταίχµιο του Ψυχρού Πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΕΥΡΩΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: 1945-1989

  • Η περίοδος µετά τον Δεύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο
  • Ο «ατλαντικός συνεταιρισµός» της Κυβέρνησης Κέννεντυ
  • Η στρατηγική του Ντε Γκωλ
  • Η περίοδος 1968-1973 – Το EUROGROUP
  • 1973 – Το Έτος της Ευρώπης
  • Ο πόλεµος στη Μέση Ανατολή το 1973 και η πετρελαϊκή κρίση: επιπτώσεις στις ευρωατλαντικές σχέσεις
  • Η περίοδος 1974-1989: Ευρωπαϊκή Πολιτική Συνεργασία και ευρωαµερικανικές σχέσεις
  • Συµπεράσµατα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΟΙ ΕΥΡΩΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΨΥΧΡΟ ΠΟΛΕΜΟ

  • Η αναδιαµόρφωση της αµερικανικής στρατηγικής
  • Ιδεολογικά ρεύµατα στη διαµόρφωση της αµερικανικής στρατηγικής µετά τον Ψυχρό Πόλεµο: Διεθνής Παρεµβατισµός ή Αποµονωτισµός;
  • Ιδεολογική Νοµιµοποίηση του Διεθνούς Παρεµβατισµού: Φιλελεύθερος Ιδεαλισµός και Πολιτικός Ρεαλισµός
  • Οι ευρωαµερικανικές σχέσεις µετά τον Ψυχρό Πόλεµο
  • Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ
  • Πεδία ανταγωνισµού στις ευρωαµερικανικές σχέσεις µετά τον Ψυχρό Πόλεµο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΜΕΡΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΥΡΩΑΤΛΑΝΤΙΚΟ ΧΩΡΟ ΣΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1990 ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

  • Εισαγωγή
  • Σηµαντικοί σταθµοί στη µετεξέλιξη του ευρωατλαντικού χώρου τη δεκαετία του 1990
  • Ασύµµετρες σχέσεις, ασύµµετρες εξαρτήσεις, πελατειακές σχέσεις και το µέλλον των ευρωατλαντικών σχέσεων
  • Μερικά συµπεράσµατα στη βάση κλασικών θεωρήσεων των διεθνών σχέσεων

Transatlantic Twilight or a Revitalized Relationship?

Craig Kennedy

WASHINGTON—On March 26, U.S. President Barack Obama will meet with European Union leaders in Brussels at the U.S.-EU Summit. While the summit’s agenda may appear wide-ranging — covering Ukraine, Syria, Iran, the Middle East peace process, and the Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) — it obscures the weak, almost dysfunctional, state of transatlantic cooperation today.

The fact is that the United States and Europe find it increasingly difficult to respond to regional and global challenges in a coordinated and timely manner. Americans and Europeans have been out of sync with one another, whether on Libya, Egypt, or Russia. Instead, we have a series of disconnected and modest initiatives, or responses to crises, rather than proactive campaigns to address significant challenges.

How did we get to this point? There are at least five reasons.

First, the transatlantic community lacks a positive common project that can inspire politicians and citizens. The integration of most of Central and Eastern Europe into NATO and the European Union may not have represented the end of history, but it did signify the end of a long-term struggle to bring democracy and liberal values to these oppressed countries. While we should be proud of this accomplishment, no new project has arisen to take its place in the 21st century. The war against terrorism never achieved broad support in Europe and divisions created by the Iraq War are still very much present, implicitly if not always explicitly.

Second, the global financial crisis forced both Americans and Europeans to focus more on domestic concerns, such as high unemployment and fiscal challenges, and turn away from many foreign and security issues. Significant reductions in defense spending followed in Europe, and the disparity in capabilities and resources with the United States widened. It is this resource gap that is the real underlying issue in the recent spying controversy, as the United States developed a significantly more developed and sophisticated system for gathering intelligence than its allies. The financial crisis also took a toll on the confidence of the American people, resulting in unprecedented public skepticism about any kind of international intervention.

Third, NATO — once the gold standard of multilateral cooperation — has been substantially diminished by the war in Afghanistan, reduced defense spending in Europe, and divided interests among its key members. While Central, Eastern, and Nordic Europe are focused on the challenge posed by Russia, much of Western Europe is concentrated on North and sub-Saharan Africa and the ongoing conflict in Syria. Modest actions — such as French involvement in the troika addressing Ukraine, or Eastern European participating in African peacekeeping missions — will not bridge the growing divide within Europe. While these different priorities are not impossible to resolve, it is unclear whether NATO is capable of doing it.

Fourth, governance in both the United States and Europe make it difficult to build support for major transatlantic projects. The United States’ capacity to deal with basic fiscal responsibility has proven too much for its system. Ideological and economic interests may even undermine an initiative like TTIP. More generally, few members of the U.S. Congress pay much attention to foreign policy or to Europe. In Europe, the problem is an evolving system of policymaking in which the European Council, Commission, and Parliament, as well as member states, all have a role in a complicated and cumbersome process. The EU high representative is often constrained to producing results that reflect the lowest common denominator. And leadership from Europe’s largest and most important country, Germany, has been sporadic.

Finally, the common attraction felt by both the United States and Europe to Asia only underscores their differences. While some see a bigger role for European soft power in addressing tensions in Asia, the fact is that the drive for markets and investment is the centerpiece of Europe’s Asia policy. For the United States, economic interests in Asia are tempered by the real obligations it has as a provider of security and stability. The U.S. pivot to Asia is a response to real threats and potential conflicts. Although Asians want European and U.S. investment and market access, many also want reassurance that the United States will help in managing their complicated region.

It would not be hard to conclude under these circumstances that U.S.-European cooperation will be largely transactional and sporadic. But the situation may yet be reversible. The United States and Europe still share many values, and their differences are minor compared to those that divide the United States from China or Europe from Russia. Together, they are the dominant political, economic, and military power in the world.

The most important condition, however, is leadership on both sides of the Atlantic. The United States needs a president that views Europe as its central, if not its only, ally in the world. Europe faces a more difficult task: a leadership that can bridge the complexities and dysfunctions of current EU governance. This is not impossible. Helmut Kohl was able to make Europe an effective partner with the United States in the integration of Central and Eastern Europe. Strong and visionary leadership is a necessary but insufficient, condition. A revitalized transatlantic partnership will also require a shared understanding of how to address major global challenges, a clear division of responsibilities, and an investment of resources, especially by Europe.

In the short run, the Russian annexation of Crimea may infuse NATO with new energy and a new sense of mission. But over the long term, the most important variable may well be the economic fortunes of the United States and Europe. The current energy revolution in the United States could produce real economic benefits in the near future. But for Europe, high unemployment and public debt combined with antiquated regulatory systems may make it a continent of slow growth and austerity for years to come. This could mean an even greater gap in ambitions and capabilities between the United States and Europe, with the latter only an occasional collaborator on regional issues.

It is in everyone’s interest that both sides of the Atlantic get their economic houses in order and regain their confidence and ability to work together on the major challenges of the world. Given the many problems that afflict the global order today, we should all want to see a revitalized U.S.-EU partnership emerge in the coming years.

Craig Kennedy is retiring after 19 years as the president of the German Marshall Fund of the United States.

Πηγή

Αποκαλυπτική συνέντευξη περί Ιμίων

Μάρτιος 24, 2014

Πιθανά στρατηγικά παίγνια ερήμην της Ελλάδας και της Κύπρου

Μάρτιος 24, 2014