Π. Ήφαιστος, το ισλαμικό κίνημα στην Τουρκία. Οι βαθύτατες προεκτάσεις της ισλαμικής κοσμοθεωρίας στην Τουρκία, στις περιφερειακές εξελίξεις και στην Κύπρο. Βιβλιοπαρουσίαση: Κωνσταντίνος Γώγος, Το ισλαμικό κίνημα στην Τουρκία

%ce%b3%cf%89%ce%b3%ce%bf%cf%82Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γώγου Το ισλαμικό κίνημα στην Τουρκία (εκδόσεις Λιβάνη) είναι μια συνοπτική και περιεκτική, συνάμα κα συγκριτική παρουσίαση τριών σημαντικών Τούρκων ισλαμιστών οι οποίοι διαμόρφωσαν την σύγχρονη νέο-ισλαμική τάση στην Τουρκία. Των Κισάκιουρεκ, Μπουλάτς και Ντιλιπάκ.

Κατά την άποψή μου, και θεωρώντας ως δεδομένο ότι η γνώση της Τουρκίας είναι ζωτικό ζήτημα για τους νεοέλληνες, το βιβλίο με πολύ ουσιαστικό τρόπο εμπλουτίζει την Ελληνική βιβλιογραφία στα πεδία ενός απέραντου κόσμου, των μουσουλμάνων, οι οποίοι αριθμούν πέραν του δισεκατομμυρίου πιστών.

Δεν έχω κάποια ιδιαίτερη εξειδίκευση στο γνωστικό πεδίο που ονομάζεται ισλαμική πίστη. Το ενδιαφέρον μου εστιάζεται κυρίως στα πεδία που αφορούν το δικό μου γνωστικό πεδίο της διεθνούς πολιτικής.

Διαβάζοντας το βιβλίο του κ Γώγου, πάντως, όπως και το βιβλίο του Νταβούτογλου «Εναλλακτικές Κοσμοθεωρίες» και κάποια κομμάτια του Κορανίου, ως ερευνητής της διεθνούς πολιτικής πείστηκα ότι η Ισλαμική πίστη είναι μια μεγάλη και αστάθμητη δύναμη όπου και όταν έχει την δυνατότητα να επηρεάσει το κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι.

Διερωτήθηκα για το πώς επηρεάζονται οι ενδοκρατικές και διακρατικές σχέσεις από την ισλαμική πίστη. Είναι μια απορία η οποία δεν μπορεί να απαντηθεί ή τουλάχιστον εκτιμώ πως δεν  μπορεί να απαντηθεί παρά μόνο κατά προσέγγιση. Το ερώτημα διαμορφώνεται ως εξής: Πόσοι πιστοί υπάρχουν και πόσο πιστοί είναι; Όπως είναι λογικό να πει κανείς το «πόσο πιστοί» είναι είναι αναπάντητο καθότι αφορά τις βαθύτερες και αδιερεύνητες πνευματικές και ψυχικές ιδιότητες του κάθε πιστού.

 

0-trio-dav

Εδώ κάνω αμέσως δύο επισημάνσεις μετά την ανάγνωση του βιβλίου του κ Γώγου αλλά και του μέντορα του Ερντογάν, του Αχμέτ Νταβούτογλου, καθώς επίσης και ένα εξαιρετικό διδακτορικό στην επιτροπή του οποίου συμμετείχα, του Μάρκου Τρούλη, το οποίο εξέτασε την διαδρομή του νεοτουρκικού κράτους μετά τον Κεμάλ.

Η πρώτη επισήμανση είναι ότι δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία για κάθε ενδιαφερόμενο ότι η ισλαμική πίστη αλλά και βαθύτερα η απορρέουσα ισλαμική κοσμοθεωρία είναι μια βαθύτερη διαμορφωτική δύναμη του Τουρκικού γίγνεσθαι ακόμη και επί Κεμάλ και των διαδόχων τους. Πολύ περισσότερο βέβαια μετά την ανάληψη της εξουσίας από τους νέο-Ισλαμιστές με κύριους πρωταγωνιστές τον Ερντογάν και τον Νταβούτογλου.

Ο ίδιος ο Νταβούτογλου πριν εκτιναχθεί πολιτικά και στοχαστικά γράφοντας το βιβλίο το «Στρατηγικό Βάθος η διεθνής θέση της Τουρκίας», στο πρώτο του βιβλίο το «Εναλλακτικές κοσμοθεωρίες» σωστά θεωρούσε τις κεμαλικές κρατικές δομές επίπλαστες και ασύμβατες με την θεμέλια ισλαμική ανθρωπολογία.

Στέκομαι στον Νταβούτογλου για να πω ότι κανείς μπορεί να δει τον τρόπο που η ισλαμική σκέψη όπως την περιγράφει ο κ Γώγος διαμέσου των τριών σημαντικών διανοουμένων εξελίχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες.

EnallaktikesDavutogluΜετά το «Εναλλακτικές Κοσμοθεωρίες», δηλαδή το διδακτορικό του, όπου περιέγραψε την κατ’ αυτόν σχέση της κοινωνίας και της πολιτικής έχοντας κατά νου όχι μόνο την Τουρκία αλλά και τον πλανήτη όλο, ο Νταβούτογλου έκανε ένα μεγάλο άλμα στο «Στρατηγικό βάθος η διεθνής θέση της Τουρκίας» για να υιοθετήσει βασικά μια κρατοκεντρική αντίληψη, την οποία περίτεχνα εμφανίζει ως μεταβατική με την Τουρκία ως ηγετικό κράτος το οποίο θα οδηγήσει το σύνολο του Ισλαμικού κόσμου στα υψηλότερα σκαλιά της διεθνούς ισχύος.

Διερωτώμαι για τον βαθμό σύνδεσης αυτής της Νταβουτογλιανής θεώρησης με το όραμα του Κισάγκιουρεκ για την Μεγάλη Ανατολή ως «ένα δημιούργημα συμπαγούς πίστης, θέασης και μέτρησης», κάτι που φαίνεται δεν είναι άσχετο με κάποιες απόψεις του Ερντογάν.

Βασικά, διαβάζοντας για τους τρεις ισλαμιστές που περιγράφει ο κ Γώγος συνειρμικά προσπαθούσα να καταλάβω που τοποθετείται ο Νταβούτογλου και κατ’ επέκταση ο Ερντογάν.

Μια νέα συγκριτική μελέτη από τον κ Γώγο ή και άλλους ερευνητές σίγουρα, εκτιμώ, θα συμπληρώνει το ανά χείρας βιβλίο και ταυτόχρονα θα φωτίσει περισσότερο την στρατηγική των Τούρκων νεοισλαμιστών.

Μάλιστα λέω και το εξής το οποίο συχνά αναφέρω και σε φοιτητές που θα ήθελαν να προχωρήσουν σε διδακτορική έρευνα.

Μια πολύ πρωτότυπη αλλά και εμπράγματα πολύ χρήσιμη μελέτη του σύγχρονου διεθνούς συστήματος θα είναι το ασυμβίβαστο μιας διεθνιστικής αντίληψης της ισλαμικής πίστης με την κρατοκεντρική δομή του κόσμου.

prosklisi_toislamistikokinimas63b3ea-002Πιο συγκεκριμένα, όπως έχω υποστηρίξει και στην τρίτη ενότητα του βιβλίου που επιμελήθηκε ο Γιάννης Μάζης με τίτλο Εξεγέρσεις στον Αραβομουσουλμανικό Κόσμο: Ζητήματα Ειρήνης και Σταθερότητας στη Μεσόγειο (Εκδόσεις ΛΕΙΜΩΝ 2013), ανεξαρτήτως πολιτισμικών συγκλίσεων και θρησκευτικής συγγένειας  των πολλών συλλογικών οντοτήτων του Ισλαμικού κόσμου, ο κατά κράτος κατακερματισμός του κόσμου τον 19 και 20 αιώνα οδήγησε σε σμίλευση και βάθεμα της οντολογικής ετερότητάς τους επιφέροντας μια διαφοροποίηση που επαληθεύεται κάθε μέρα στην οξύτατη αντιπαλότητα μεταξύ μουσουλμανικών κρατών συμπεριλαμβανομένων των  Αραβικών.

Η δική μου ερμηνεία είναι ότι το σύγχρονο εδαφικά οριοθετημένο κράτος συγκροτεί στο εσωτερικό του την οικεία ιδιαίτερη και ιδιόμορφη διανεμητική δικαιοσύνη σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του όπως ήταν και όπως εξελίσσονται τα κράτη με αποτέλεσμα οι διαφορές μεταξύ αυτών των κρατών να εντείνονται και να βαθαίνουν ολοένα και περισσότερο.

Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο όταν εμπράγματα στην διεθνή καθημερινότητα επιβεβαιώνεται η Θουκυδίδεια Γουλτζιανή θεωρία (Kenneth Waltz, «Θεωρία διεθνούς πολιτικής») που υιοθετεί την θέση πως το πρωτεύον για κάθε κράτος στον ανελέητο διεθνή ανταγωνισμό είναι η κρατική επιβίωση.

Όπως γίνεται αντιληπτό μια τέτοια θεώρηση αναιρεί εκ θεμελίων κάθε διεθνιστική ή κοσμοπολίτικη παραδοχή. Αυτό είναι ένα μεγάλο πολιτικό και  επιστημονικό ζήτημα που εξετάζουμε αλλού και για το οποίο δεν θα μπορούσαμε να επεκταθούμε εδώ.

Οι προεκτάσεις μιας τέτοιας θεώρησης των πραγμάτων είναι βαθύτατες για την Τουρκία, την στρατηγική των νέο-ισλαμιστών και την επιβίωση του νεοτουρκικού κράτους. Αυτό γιατί εκτιμώ, τόσο ο Νταβούτογλου όσο και ο Ερντογάν διέπραξαν μεγάλο σφάλμα με το περί μηδενικών προβλημάτων θεώρημα και συνάμα ιδεολόγημα, το οποίο προσέκρουσε στην κρατοκεντρική δομή της περιφέρειάς μας, με αποτέλεσμα τα μηδενικά προβλήματα να γίνουν εκατοντάδες προβλήματα τόσο στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας όσο και στο εσωτερικά κοσμοθεωρητικά διχασμένο τουρκικό κρατικό πεδίο.

Davutoglou CoverΟι προεκτάσεις των περιγραφών και θέσεων των τριών διανοουμένων από τον κ Γώγο αφορούν γενικά την θέση του Ισλάμ στον Μουσουλμανικό κόσμο, την φιλοσοφία της ιστορίας που απορρέει από τους συγγραφείς και τις προεκτάσεις στο επίπεδο της ιδεολογίας και της πολιτικής.

Όσο πιο μυστικιστική είναι η ισλαμοπολιτική σκέψη, και εδώ έχω κατά νου τον Νετζίπ Φασίλ Κισάκιουρεκ –που αντιλαμβάνομαι ότι επηρέασε βαθύτατα τους άλλους δύο διανοούμενους, τον Μπουλάτς και τον Ντιλιπάκ, αλλά και τους σύγχρονους τούρκους νεοισλαμιστές–, τόσο περισσότερο ανορθολογική εκτιμώ ότι είναι η αποσταθεροποίηση του Τουρκικού κράτους και τόσο περισσότερο ο Ερντογάν θα εκτροχιάζεται.

Για να το πω διαφορετικά  καθότι θεωρώ τον ισλαμισμό διεθνικό και συνάμα διεθνιστικό ιδεολόγημα, ναι μεν ο Στάλιν εφάρμοσε το δόγμα «σοσιαλισμός σε ένα κράτος» πλην το «νεοτουρκικός εθνικιστικός ισλαμισμός σε ένα κράτος» δεν είναι ένα γραμμικό πολιτικό εγχείρημα, ιδιαίτερα αν δεχθούμε την θέση του Νταβούτογλου στο «Εναλλακτικές Κοσμοθεωρίες» για την άμεση στην σχέση Αλλάχ και πιστών και το τι σημαίνει αυτό για οτιδήποτε παρεμβάλλεται μεταξύ του πιστού και του Θεού. Ούτε βέβαια και το εγχείρημα του Στάλιν ήταν γραμμικό αλλά αφορούσε ζητήματα άλλης τάξης που έτυχαν μιας συγκεκριμένης διαχείρισης υπό συγκεκριμένες ιστορικές περιστάσεις.

Ο Ερντογάν και ο Γκιουλ συνθέτοντας τον σύγχρονο τουρκικό εθνικισμό με τον ισλαμισμό, μας πληροφορεί ο κ Γώγος, επηρεάστηκαν από τους τρεις διανοούμενους, και περισσότερο από τους Κισάκιουρεκ και Μπουλάτς.

Ο μέντορας των Ερντογάν και Γκιουλ, ο Αχμέτ Νταβούτογλου εκτιμώ ότι προσπάθησε να μεταμφιέσει κρατοκεντρικά αυτά τα θεωρήματα, πλην, παρά την μάλλον καλή γνώση του σύγχρονου διεθνούς συστήματος, υποτίμησε τις ήδη κεκτημένες κρατοκεντρικές λογικές των άλλων μουσουλμανικών κρατών.

Κάτι επίσης που τραβάει την προσοχή στην περιγραφή του κ Γώγου είναι οι πλατωνικές επιρροές στην ιδεολογικοπολιτική σκέψη του Κισάκιουρεκ όσο και των άλλων.

Ως από καιρό ερευνητής σε μια συγκριτική μελέτη που ετοιμάζεται αναφορικά με τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, με απολήξεις πολύ κριτικές για τον πρώτο, διαβάζοντας τις πτυχές αυτές θυμήθηκα τον Παναγιώτη Κονδύλη. Σε μια συζήτησή μας μου είπε ότι ο Πλάτωνας ένας ήταν και μάλλον το πιο μεγαλοφυές ανθρώπινο ον –καθότι έπεισε τόσους πολλούς για την ύπαρξη μιας τυπολογίας εφικτής ιδεατούς Πολιτείας σιδερένια ιεραρχικά δομημένης– αλλά τα πλατωνάκια που τον πιθηκίζουν πολλά.

Παραφράζοντας τον Martin Wight, θα έλεγα ότι τα πλατωνάκια της ιστορίας με το να σκοτώνουν όσους δεν συμμορφώνονται στις φαντασιόπληκτες πολιτικές κατασκευές τους και τις δεσποτικές τυπολογίες και ιεραρχίες, στην ιστορική διαδρομή γέμισαν πολύ μεγάλα νεκροταφεία. Παραμένει βέβαια, ότι μια πλατωνική σύλληψη της κρατικής οργάνωσης ισλαμικά δομημένη, εκτιμάται πως ακόμη και εάν όλοι είναι βαθύτατα πιστοί ισλαμιστές, για να επιβιώνει θα είναι δεσποτικά κατεξουσιασμένη και θα ταλαντεύεται μέχρι τα ακρότατα όρια του εκκρεμούς της δεσποτείας.

Θα ολοκληρώσω με ένα ζήτημα άμεσης καυτής επικαιρότητας. Δυστυχώς τα καυτά ζητήματα που αφορούν την νεοελληνική εθνική ζωή δεν είναι τόσο καυτά για όσους είναι εθνομηδενιστικά ροκανισμένοι.

Αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία και την Οδοιπορία προς τα Σούσα της Ελβετίας του κ Αναστασιάδη προς τα οποία το νεοελληνικό κράτος παγιδευμένο στο στρεβλό, ανορθολογικό και θανατηφόρο Καραμανλικό δόγμα «η Κύπρος είναι μακριά» (δηλαδή εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες είναι μακριά), με σχεδόν άβουλο και παθητικό τρόπο συνοδοιπορεί.

EnallaktikesDavutogluΔιαβάζοντας τόσο τις περιγραφές του κ Γώγου στο ανά χείρας βιβλίο όσο και του Αχμέτ Νταβούτογλου στο «Εναλλακτικές Κοσμοθεωρίες», δυναμώνει η εκτίμηση ότι οι νεοέλληνες στα επίπεδα του πολιτικού προσωπικού έχουν πάθει πολιτική και πνευματική παράκρουση.

Για όσους δεν το γνωρίζουν μιας και τα μέσα ενημέρωσης δεν βοηθούν ως προς αυτό –για τους φορείς επιστημονικών τίτλων που έβαλαν κατά εκατοντάδες τις υπογραφές τους κάτω από το φασιστικό, ανελεύθερο και αντί-δημοκρατικό σχέδιο Αναν καλύτερα να μην μιλήσω–, οι νεοέλληνες οδεύουν προς μεγάλη καταστροφή εάν καταστρατηγηθεί η αρχή της πλειοψηφίας, εάν καταργηθεί η ΚΔ, εάν το νέο κρατίδιο διαιρεθεί σε εθνική και θρησκευτική βάση και εάν για τις πολιτικές αποφάσεις θα αποφασίζουν με ομοφωνία, δηλαδή, στην βάση μιας πρωτόγνωρης διεστραμμένης λογικής που επιχειρεί το 82% Έλληνες πολλοί από τους οποίους πιστεύουν στην ανθρωποκεντρική Χριστιανική ορθόδοξη πίστη είναι πολιτικά ίσο με το 18% Τούρκοι πολλοί από τους οποίους είναι ισλαμιστές και μάλιστα εκ Τουρκίας έποικοι. Όπως γνωρίζουμε ο εποικισμός είναι έγκλημα πολέμου.

Αυτό δηλαδή που αμέριμνοι οι νεοέλληνες πάνε να κάνουν στην Κύπρο είναι να παντρέψουν δύο διαφορετικές κοσμοθεωρίες οι φορείς των οποίων θα αποφασίζουν ισότιμα και με ομοφωνία για την καθημερινότητα ενός νέου πολιτειακά διαστρεμμένου κρατιδίου που θα αντικαταστήσει την εκλιπούσα όπως λένε οι Τούρκοι Κυπριακή Δημοκρατία.

Για λόγους συντομίας αλλά και επειδή οι θεωρήσεις του επηρεάζουν πιο άμεσα την Τουρκική πολιτική, θα σταθώ στον Αχμέτ Νταβούτογλου και στην κατά την εκτίμησή μου σωστή επιστημολογική θέση στο Εναλλακτικές Κοσμοθεωρίες όπου ίσως με πιο άμεσο και συγκεκριμένο πολιτικό τρόπο απ’ ότι οι τρεις διανοούμενοι που εξετάζει ο κ Γώγος, συνδέει τον Θεό, την πίστη, τον πιστό και την πολιτική.

Γράφει τα εξής ο Νταβούτογλου:

(Σελ. 29) «Η αλληλοσυσχέτιση οντολογίας, επιστημολογίας, αξιολο­γίας και πολιτικής μπορεί να αποτελέσει σημαντικό σημείο για την κατανόηση του ασυμβίβαστου των φιλοσοφικών βάσεων των ισλαμικών και των δυτικών πολιτικών θεωριών, αντιλή­ψεων και κουλτουρών.».

«Η κύρια διαφορά μεταξύ της Ισλαμικής και της Δυτικής κοσμοθεωρίας σχετίζεται με την αντίθεση μεταξύ της «οντολογικά καθορισμένης επιστημολογίας» του Ισλάμ και της «επιστημολογικά ορισμένης οντολογίας» των δυτικών φιλο­σοφικών παραδόσεων. Αυτή η διαφορά είναι ιδιαίτερα σημα­ντική για την κατανόηση της αξιολογικής βάσης της πολιτικής νομιμοποίησης και της διαδικασίας δικαιολόγησης

Οι θεωρήσεις αυτές του Νταβούτογλου είναι ορθές, και επαληθεύονται επειδή δεν θα βρεις πουθενά στον πλανήτη ένα κράτος εντός του οποίου δύο διαφορετικές πνευματικές δομές και δύο κάθετα διαφορετικές κοσμοθεωρίες εκ των οποίων η μια θα είναι η ισλαμική κοσμοθεωρία θα πρέπει να αποφασίζουν καθημερινά για τις πολιτικές αποφάσεις.

Ο Κονδύλης του οποίου οι θεωρήσεις είναι συχνά το ισοδύναμο μαθηματικών εξισώσεων γράφει ότι «μονάχα η εκλογίκευση της θεμελιώδους στάσης ή απόφασης μπορεί να πραγματοποιηθεί με «λογική» συνέπεια όχι η ίδια η θεμελιώδης στάση: στα έσχατα ερωτήματα η απάντηση δίνεται με αξιωματικές αποφάνσεις. Υπάρχουν τόσες μορφές λογικής συνέπειας όσες και οι θεμελιώδεις στάσεις».

Ο βιασμός του κρατικού γίγνεσθαι στην Κύπρο με τερατώδεις διαιρέσεις απλά θα το καταστήσουν μη βιώσιμο και πεδίο συγκρούσεων και έξωθεν επεμβάσεων όσων θέλουν να το αρπάξουν για να οικειοποιηθούν την μοναδική γεωπολιτική σημασία της Μεγαλονήσου Κύπρου.

Οι νεοέλληνες πάλι θα πρωτοτυπήσουμε δυσάρεστα: Θα είναι το πρώτο και το τελευταίο κράτος / κρατίδιο που θα επιχειρήσει να παντρέψει στην καθημερινή πολιτική και νομική ζωή δύο διαφορετικές κοσμοθεωρίες, πιθανότατα μετατρέποντας την Μεγαλόνησο κάτι αντίστοιχο με αυτά που βλέπουμε τώρα στην Συρία, στην Λιβύη και στο Ιράκ.

 ΔΕΝ ΕΠΙΒΙΩΝΕΙ ΕΝΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΘΟΤΙ ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ ΘΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΠΕΡΑΝ ΚΑΘΕ ΛΟΓΙΚΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗΣ.

 

prosklisi_toislamistikokinimas63b3ea-002

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Π. Ήφαιστος – P. Ifestos

www.ifestos.edu.gr / www.ifestosedu.grinfo@ifestosedu.gr

 

Στρατηγική Θεωρία–Κρατική Θεωρία https://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/

Διεθνής πολιτική 21ος  αιώνας https://www.facebook.com/groups/InternationalPolitics21century/

ΗΠΑ: Ιστορία, Διπλωματία, Στρατηγική https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/

Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρος: Ανισόρροπο τρίγωνο https://www.facebook.com/groups/GreeceTurkeyCyprusImbalance/

Διαχρονική Ελληνικότητα https://www.facebook.com/groups/Ellinikotita/

Άνθρωπος, Κράτος, Κόσμος–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/Ifestos.political.thought/

Κονδυλης Παναγιώτης– https://www.facebook.com/groups/Kondylis.Panagiotis/

Θολό βασίλειο της ΕΕ https://www.facebook.com/groups/TholoVasileioEU/

Θουκυδίδης–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/thucydides.politikos.stoxasmos/

Μέγας Αλέξανδρος–Ιδιοφυής Στρατηγός και Στρατηλάτης https://www.facebook.com/groups/M.Alexandros/

Εκλεκτά βιβλία που αξίζουν να διαβαστούν https://www.facebook.com/groups/eklektavivlia/

Ειρηνική πολιτική επανάσταση https://www.facebook.com/groups/PolitPeacefulRevolution/

Προσωπική σελίδα https://www.facebook.com/p.ifestos

Πολιτισμός, Περιβάλλον, Φύση, Ψάρεμα https://www.facebook.com/Ifestos.DimotisBBB

«Κοσμοθεωρία των Εθνών» https://www.facebook.com/kosmothewria.ifestos

Προσωπικό προφίλ https://www.facebook.com/panayiotis.ifestos

 

 

Advertisements


Κατηγορίες:πολιτική θεωρία, Διεθνείς Σχέσεις, Ελλάδα, Ηφαιστος Παναγιώτης, Ισλάμ, Κυπριακό ζήτημα, Νταβούτογλου, Στρατηγικό βάθος Τουρκίας, Στρατηγική, Τουρκία

Ετικέτες: , , , , ,

Αρέσει σε %d bloggers: