Π. Ήφαιστος, Μεταψυχροπολεμική Ελληνική διπλωματία, τα Σκόπια και τα αίτια του ελλείμματος εθνικής στρατηγικής

Στα αρχεία μέχρι στιγμής πάνω από 20 επιφυλλίδες –κυρίως αλλά όχι μόνο– στην Ελευθεροτυπία όπου επί μακρόν διατηρούσα στήλη με τίτλο «Στρατηγική Ανάλυση». Αναρτώ μερικές και θα επανέλθω. Σύντομα θα τις αναρτήσω με περισσότερα σχόλια. Επαναφέρω αυτές τις αναλύσεις για τρεις βασικά λόγους.

 

 

ΠΡΩΤΟΝ, γιατί είναι απολύτως επίκαιρες και σχετίζονται με τις «νέες» συζητήσεις οι οποίες όπως και ένα τέταρτο του αιώνα πριν πολώνονται γύρω από το όνομα.

ΤΟΝΙΖΟΥΝ ΤΟ ΜΕΙΖΟΝ, ΔΗΛΑΔΗ ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ. ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ. Τα επιχειρήματα που παρατέθηκαν τότε, επειδή στηρίζονταν σε πάγια κριτήρια και παράγοντες διαχρονικής σημασίας και τυπολογίες και αξιώματα του Θουκυδίδειου Παραδείγματος [Το Θουκυδίδειο «Παράδειγμα» της επιστημονικής μελέτης της διεθνούς πολιτικής και οι «επιστημονικές επαναστάσεις» http://wp.me/p3OlPy-Lb ], ισχύουν ακριβώς τα ίδια και σήμερα. Ίσως σήμερα πολύ περισσότερο καθότι η επαλήθευση των αναλύσεων πριν ένα τέταρτο του αιώνα για την Μεταψυχροπολεμική εποχή τίθεται πλέον για την Ελλάδα και ζήτημα κρατικής και εθνικής επιβίωσης.

 

Στην Ελλάδα πάντως δεν έχουμε μάθει να διακρίνουμε μεταξύ γνώσης και μάλιστα του Αλφαβηταρίου και έκφρασης γνωμών και υποκειμενισμών απόρροια ιδεολογημάτων. Στην διεθνή πολιτική η πολιτική ηθική είναι μηδενική και όποιος δεν το γνωρίζει βαδίζει μέσα σε ναρκοπέδιο και νομίζει ότι είναι ανθόσπαρτη παιδική χαρά [ΗΘΙΚΗ και ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ, Η μη θεσπισμένη ισχύς στην διεθνή πολιτική. Πολιτική θεολογία versusπολιτική θεωρία και η σημασία της αξιολογικά ελεύθερης περιγραφής και ερμηνείας των διεθνών φαινομένων ­– http://wp.me/p3OlPy-1bH – http://wp.me/p3OqMa-13c]. Αυτό έπαθαν οι νεοέλληνες, ιδιαίτερα μετά το 1990 όταν επέπεσε το ανυπόστατο εθνομηδενιστικό κίνημα [Αριστοτελισμός, διαδρομές των Νέων Χρόνων και το μοντερνιστικό ιδεολογικό δηλητήριο http://wp.me/p3OqMa-1jx]

Σε κάποιες άλλες επιφυλλίδες, μάλιστα, ρητά ή υπαινικτικά υποστηρίζω ότι το «όνομα» -αν και όπως υπογραμμίζεται ποτέ δεν πρέπει να το δεχθούμε καθότι ενσαρκώνει αστεία ιδεολογήματα τα οποία εν τούτοις μπορούν όπως εξελίσσεται η διεθνής πολιτική να δημιουργήσουν μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση- ενδέχεται να μην έχει και μεγάλη σημασία, ενώ τονίζονται καίρια ζητήματα τα οποία στην μεταψυχροπολεμική εποχή για όσους θεραπεύουν την στρατηγική θεωρία ήταν πολύ ορατά:

  • Ανακατανομές ισχύος,
  • όξυνση ηγεμονικών συγκρούσεων,
  • περιφερειακή αστάθεια,
  • ανάγκη συσπείρωσης γύρω από ιεραρχημένα εθνικά συμφέροντα,
  • εγκατάλειψη ασυνάρτητων αριστεροδεξιών διεθνιστικών και κοσμοπολίτικων ιδεολογημάτων και θεωρημάτων που από τότε συγκροτούσαν το «εθνομηδενιστικό κίνημα»,
  • στρατηγικές επηρεασμού των περιφερειακών εξελίξεων και
  • σε αυτή την βάση συναλλαγές με τις μεγάλες δυνάμεις, συγκρότηση περιφερειακών συμμαχιών κτλ.
    • Οτιδήποτε δηλαδή συγκροτεί μια εθνική στρατηγική την οποία όσοι υποστήριζαν γίνονταν στόχοι απίστευτων ύβρεων (θα επανέλθουμε και οι δράστες να μην κοιμούνται ήσυχοι γιατί scripta manent – θα επαναφέρουμε τα κείμενά τους αναρτώντας τα σε θέαση όλων).

Σε άλλη επιφυλλίδα γράφουμε: «… Γι’ αυτούς ακριβώς [συμμαχίες στα Βαλκάνια και συναλλαγές με τα ηγεμονικά κράτη] τους λόγους το πρόβλημα δεν είναι κατά πόσο το ζήτημα του ονόματος είναι χαμένη υπόθεση ή όχι αλλά κατά πόσο θα γίνει αντιληπτό ότι η άσκηση αξιόπιστης διπλωματίας, στηριζόμενης στα ζωτικά εθνικά συμφέροντα, είναι κρίσιμης σημασίας και αναγκαία προϋπόθεση για την ειρήνη και την σταθερότητα στα Βαλκάνια …» (Ελευθεροτυπία, στήλη στρατηγική ανάλυση, 27.12.1994)

 

Δεύτερον, η «επαναφορά» αυτών των αναλύσεων εκτιμώ είναι πολύ χρήσιμη γιατί αναδεικνύουν μια έγκαιρη έμφαση στα ζητήματα διεθνούς πολιτικής της μεταψυχροπολεμικής εποχής και περιγράφουν τις τάσεις για στρατηγικές ανακατατάξεις, όταν στην Ελλάδα τότε όπως και σήμερα η πολιτική ηγεσία και πολλοί φορείς επιστημονικών τίτλων γνωστικά κοιμούνταν τον ύπνο τον αξύπνητο. Όπως ήδη υπαινιχθήκαμε, είναι χαρακτηριστικό στα κείμενα αυτά το πώς γίνεται η διαχείριση του ζητήματος του «ονόματος». Από την μια εάν η Ελλάδα αποκοιμηθεί (όπως τελικά αποκοιμήθηκε) και πέσει κατάκοιτη η αποδοχή του ονόματος και του αλυτρωτισμού που ενσάρκωνε ενταγμένη στις εν εξελίξει στρατηγικές των ηγεμονικών και περιφερειακών δυνάμεων ενδέχεται να οδηγούσαν σε πολύ επικίνδυνα μονοπάτια. Από την άλλη, εάν η Ελλάδα διέθετε αξιόπιστη εθνική στρατηγική όπως της άξιζε καθότι ήταν το ισχυρότερο κράτος των Βαλκανίων, το ζήτημα του ονόματος έχανε κάθε αξία:

«Εάν εμείς ακολουθούσαμε ορθολογιστική στρατηγική, αντί εμείς να εκλιπαρούμε τον Γκλικόροφ να γίνει φίλος μας, θα μας εκλιπαρούσε αυτός για να τον σώσουμε»  (Ελευθεροτυπία, στήλη στρατηγική ανάλυση, 9.5.1994).

Για να το πούμε διαφορετικά, το όνομα ήταν και είναι ασήμαντη υπόθεση εάν πληρούνται τρεις προϋποθέσεις:

  • 1. Οι Έλληνες να είναι δυνατοί επειδή κολυμπούν και πλουτίζουν μέσα στον πολιτικό πολιτισμό και τις πολιτικές παραδόσεις της διαχρονικής και οικουμενικής Ελληνικότητας. Εάν έτσι έχουν τα πράγματα είναι γελοίο να φοβούνται ονοματολογίες κλεπτών της ιστορίας. Το Ελληνικό έθνος ένα ήταν πάντα και η Μακεδονία δεν είναι παρά μόνο ένας γεωγραφικός προσδιορισμός. Γελοιότητες ήταν οι αλυτρωτισμοί των Σκοπίων και γελοιότητες θα συνεχίσουν να είναι.
  • 2. Οι Έλληνες να έχουν επίγνωση τόσο της ισχύος του πολιτισμού τους όσο και του κράτους τους που στην μεταψυχροπολεμική εποχή ήταν ο περιφερειακός γίγαντας των Βαλκανίων. Εάν είχαν επίγνωση αυτού του γεγονότος άλλες θα ήταν οι σχέσεις τους τόσο με τις μεγάλες δυνάμεις όσο και με τα περιφερειακά κράτη.
  • 3. Στην βάση αυτή να αναπτύξουν μια εθνική στρατηγική που να εκπληρώνει τα εθνικά συμφέροντα στην ρευστή και ανταγωνιστική διεθνή πολιτική. [Π. Ήφαιστος. ΤΟ ΑΘΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑ ΑΝΕΛΕΗΤΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ http://wp.me/p3OlPy-1A2ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ – Το μεθοδολογικό και φιλοσοφικό σταυροδρόμι και ο θανατηφόρος χαρακτήρας κάθε κατευναστικής στάσης και συμπεριφοράς. http://wp.me/p3OqMa-18d – http://wp.me/p3OlPy-1eZ ]
  • [Σημείωση. Για τα θέματα της Ελληνικότητας υπό το πρίσμα της διεθνούς πολιτικής πολλά έχουν γραφτεί και από τον Γιώργο Κοντογιώργη]