φιλοσοφία

Παναγιώτης Κονδύλης: «Το πολιτικό και ο άνθρωπος»

«Ταυτότητα, Ισχύς, Πολιτισμός» – 50 «σημειώσεις, δελτία ή αποσπάσματα» από τον ανολοκλήρωτο και ακυκλοφόρητο τρίτο τόμο του έργου του Παναγιώτη Κονδύλη «Το πολιτικό και ο άνθρωπος – Βασικά στοιχεία της κοινωνικής οντολογίας» 1) Όσο περισσότερο αναλύουμε τις σχέσεις ανθρώπινου και… Read More ›

Π. Ήφαιστος, ΗΘΙΚΗ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ*

Ο πολιτικός ορθολογισμός απαιτεί ορθολογιστική πολιτική σκέψη: Αναλύοντας τις αφετηρίες και τις διαδρομές του πολιτικού πολιτισμού έχουμε πολιτική ηθική και όχι ηθική γενικώς και αορίστως. Σε ποιο επίπεδο και πως συγκροτείται η πολιτική ηθική; Πόσο αυτό ενδιαφέρει ένα κράτος, τα… Read More ›

Θεόδωρος Ι. Ζιάκας, Σύγχρονα ψέματα και αρχαίες αλήθειες. Για μια οντολογική αναθεώρηση της Δύσης

Ο δυτικός πολιτισμός βρίσκεται στους αντίποδες του ελληνικού πολιτισμού. Πράγμα που έχει δύο συνέπειες. Η πρώτη είναι ο αποκλεισμός του ελληνικού πολιτισμού. Το διαχρονικό Contra Errores Graecorum. Η δεύτερη συνέπεια είναι η αδυναμία των Ελλήνων «να γίνουν κράτος» (“ευρωπαϊκού” τύπου… Read More ›

Θεόδωρος Ἰ. Ζιάκας, Τὸ ὀντολογικὸ ἐρώτημα στὸ πεδίο τῶν κοινωνικῶν σχέσεων*

 Τὰ πάντα ρεῖ. Κάθε τι στὴ φύση καὶ στὴν κοινωνία, ὑπόκειται σὲ ἀκατά­παυστη τροπὴ καὶ ἀλλοίωση. Στὸ ποτάμι τοῦ Γίγνεσθαι εἶναι ἀδύνατο νὰ μπεῖς γιὰδεύτερη φορά. Πῶς μποροῦμε λοιπὸν νὰ μιλήσουμε γιὰ ὀντο­λογία καὶ μάλιστακοινωνική; Ἔχουμε ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ τὴν ἐλεατικὴ θέαση τοῦ κόσμου: Ἡ ἀέναη τροπὴ καὶ ἀλλοίωση (τὸ ἠρακλείτειο γίγνεσθαι) ἀποτελοῦν ψευ­δαίσθηση. Τίποτα δὲν κινεῖται καὶ τίποτα δὲν ἀλλάζει. Ὁ κόσμος ἁπλῶς Εἶναι. Κι ἐδῶμοιάζει ἀδύνατο νὰ… Read More ›

Θεόδωρος Ζιάκας, Ο μεταμοντέρνος γνωστικισμός

Η αναζήτηση εξόδου από το τέλμα του σύγχρονου μηδενισμού εκδηλώνεται κυρίως με τη μορφή του μεταμοντέρνου φουνταμενταλισμού και της λεγόμενης «νέας θρησκευτικής συνείδησης». Η εμφάνιση του μεταμοντέρνου φουνταμενταλισμού τοποθετείται στη δεκαετία του ’60 και έκτοτε βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη. Το… Read More ›

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΖΙΑΚΑΣ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΑΡΕΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΚΛΙΜΑΚΑΣ; (υποθετική συζήτηση με τον Κώστα Ζουράρι)

Ο Κώστας Ζουράρις αποδεικνύει ότι υπάρχει παράδοση πολιτικής σκέψης συστατική της ελληνικής ταυτότητας. Άξονάς της η πίστη ότι η κίνηση των ανθρωπίνων υποθέσεων είναι ασταθής και άδηλη και ότι έχει πάντοτε κυκλική δομή. Η ερμηνεία της κυκλικότητας παραπέμπει στο αναλλοίωτο… Read More ›

Perez Zagorin, Ο Θουκυδίδης ως φιλοσοφικός ιστορικός

Απόσπασμα από το βιβλίο Θουκυδίδης. Μια πλήρης εισαγωγή για όλους τους αναγνώστες (Εκδόσεις Ποιότητα), Μετάφραση Κωνσταντίνος Κολιόπουλος, Επιστημονική επιμέλεια Π. Ήφαιστος. Το απόσπασμα δεν συμπεριλαμβάνει τις υποσημειώσεις.   «Αλλά θα είμαι ικανοποιημένος αν το έργο μου κριθεί ωφέλιμο από όσους… Read More ›

Θεόδωρος Ζιάκας, Τα «δύο τέρατα» και η Αριστερά

Κλασικό στην πολιτική μυθολογία των λαών είναι το θέμα με το τέρας, που ρημάζει τον τόπο και αναζητείται ο ήρωας που θα «καμακώσει το θεριό» και θα πάρει ως έπαθλο τον θρόνο της εξουσίας. Για να μην παραμυθιαζόμαστε όμως με… Read More ›

Π. Κονδύλης, Η μονοδιάστατη και η πολυδιάστατη ερμηνεία του Διαφωτισμού

α´ Από τη σχηματική και αποσπασματική παρουσίαση της ζωής και του έργου ορισμένων βασικών εκπροσώπων της διαφωτιστικής σκέψης, όπως τη συναντούμε στην Geschichte der Philosophie του Karl Vorländer, είναι σχεδόν αδύνατο να αποκομίσουμε μια συνολική εικόνα του Διαφωτισμού και της εποχής του… Read More ›

Παναγιώτης Κονδύλης, Ισχύς και Απόφαση – Επίλογος

Το περιεχόμενο της απόφασης, το οποίο προσδιορίζει λεπτομερέστερα το Δέον και επιτάσσει στο υποκείμενο τη συμπεριφορά του, επαφίεται λοιπόν, παρ” όλη την επήρεια των αμυντικών μηχανισμών της κοινωνίας, στο γούστο του ίδιου αυτού υποκειμένου -και λέγοντας εδώ «γούστο» δεν εννοούμε αστάθμητες επίνοιες**… Read More ›

Παναγιώτης Κονδύλης, Από τη μαζική στην παγκόσμια κουλτούρα

Η αποικιακή εξάπλωση της Ευρώπης είχε ήδη αγκαλιάσει τον πλανήτη όταν ο Goethe έθεσε το ζήτημα μιας «παγκόσμιας λογοτεχνίας», ενιαίας ως προς το ανθρώπινο περιεχόμενό της. Ακόμη βαθύτερες υλικές διαπλοκές, οι οποίες συμβαδίζουν με την οικουμενίκευση της μαζικής δημοκρατίας, ως… Read More ›

Παναγιώτης Κονδύλης για τα «ανθρώπινα δικαιώματα»

Ερώτηση: Τι σημασία έχει η οικουμενική διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων; Αποτελεί ένα χρήσιμο ηθικό πρόταγμα ή τρόπο νομιμοποίησης ιδεολογικά φορτισμένο πού σε πολλές περιπτώσεις δεν δέσμευσε τα κράτη πού την υπέγραφαν; Απάντηση: Οι διακηρύξεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τα τέλη… Read More ›

Υπάρχει το ασύντριφτο

Κώστας Ζουράρις … ίσως πάλι η μέθη μας να μας επέβαλε  την πειθώ του ακατόρθωτου. Γ. Ρίτσος, Αγαμέμνων Κάθε φορά που πρωτοαντικρίζω το Άγιον Όρος, ψηλαφητά προπονούμαι στο πολίτευμα της φρόνιμης μέθης. Όταν μπαίνω εκεί, αγκαλιά με τη σωματοψυχή του… Read More ›

Θεόδωρος Ζιάκας: Μιλάμε για την κρίση του ίδιου του Υποκειμένου

Η απολυτοποίηση των οικονομολογικών όψεων της κρίσης συσκοτίζει τον ανθρωπολογικό χαρακτήρα της: ότι δηλαδή είναι κρίση του  Υποκειμένου. Ωστόσο η ανθρωπολογική αυτή διάσταση της κρίσης έχει αναδειχθεί, από τους θεωρητικούς της κοινωνικής οντολογίας, ήδη από τη δεκαετία του ’80. Θυμίζω το… Read More ›

Η παλιά και η νέα θεότητα

α´ Αρχίζω με τη θέση, ότι η εννοιολογική δομή που χαρακτηρίζει μια κοσμοθεωρία ή ιδεολογία είναι κατά κανόνα ασυνείδητη στους φορείς της ίδιας αυτής και μπορεί θαυμάσια να απαντάται και στην κοσμοθεωρία ή ιδεολογία εκείνη, με την οποία η πρώτη… Read More ›

Δέκα ερωτήσεις στον Παναγιώτη Κονδύλη (συνέντευξη)

Ερωτήσεις: Marin Terpstra. Απαντήσεις: Π. Κονδυλης (1993)* ΕΡΩΤΗΣΗ: Κύριε Κονδύλη, είσθε κατ’ αρχήν συγγραφέας μερικών εκτεταμένων μελετών πάνω σε σημαντικές επόψεις της δυτικής ιστορίας των ιδεών και της δυτικής σκέψης. Γράψατε για φιλοσόφους και για τους στοχασμούς τους, και επιμεληθήκατε… Read More ›

Θεόδωρος Ι. Ζιάκας: Εμπειρία Απουσίας

Θεόδωρος Ι. Ζιάκας Το ερώτημα του παρόντος τόμου το δέχτηκα σαν επαχθή πρόκληση: «Να διατυπώσω τη γνώμη μου για τον Χριστό». Ποια γνώμη; Θεωρίες για τον χριστιανισμό, όπως και γνώμες για τις θεωρίες άλλων, έχω. Και μάλιστα αρκετά επεξεργασμένες, όπως… Read More ›

Εισαγωγή του έργου του Παναγιώτη Κονδύλη, Ισχύς και Απόφαση, η διαμόρφωση των κοσμοεικόνων και το πρόβλημα των αξιών.

Εισαγωγικό σημείωμα του Καθηγητή Π. Ήφαιστου: Το Ισχύς και απόφαση (Εκδόσεις Στιγμή 1991) είναι ένα κείμενο σταθμός στην πορεία του Κονδύλη. Αυτό το βιβλίο όπως και οι 26 συνεντεύξεις του στο Αόρατο Χρονολόγιο της σκέψης (Εκδόσεις Νεφέλη 1998) είναι αναγκαία κείμενα για να… Read More ›

Παναγιώτης Κονδύλης, «Ουτοπία και ιστορική πράξη»

του Π. Κονδυλη Όποιος ερμηνεύει την κατάρρευση του κομμουνισμού ως ήττα της Ουτοπίας και απαιτεί την οριστική απάρνηση των πειρασμών της ουτοπικής σκέψης και της ουτοπικά εμπνευσμένης πράξης βρίσκει στις ημέρες μας ευρεία επιδοκιμασία. Η σχετική επιχειρηματολογία έχει ήδη εκλαϊκευθεί… Read More ›